Συνεδρίασε σήμερα Πέμπτη 22 Δεκεμβρίου 2011, η Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Περιφερειών, υπό την Προεδρία της Βουλευτού Κέρκυρας ΠΑΣΟΚ κ. Άντζελας Γκερέκου, με θέμα την «Αναγκαιότητα ύπαρξης μιας ολοκληρωμένης πολιτικής συγκοινωνιών για τη νέα περιφερειακή ανάπτυξη των Ιονίων Νήσων». Στη συνεδρίαση της Επιτροπής είχαν κληθεί και συμμετείχαν ο Υφυπουργός Πολιτισμού Τουρισμού κ. Αλεβιζάτος, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας κ. Γεωργιάδης,ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων κ. Σπύρου, η Περιφερειακή Σύμβουλος κ. Σαρδελή, ο Δήμαρχος Κεφαλλονιάς κ. Παρίσης, ο Δήμαρχος Παξών κ. Μπογδάνος, ο Δήμαρχος Μεγανησίου κ. Ζαβιτσάνος, οι Βουλευτές Ιονίων κ.κ. Μαργέλης, Μοσχόπουλος, Βαρβαρήγος και Χαραλάμπους και Βουλευτές-μέλη της Επιτροπής Περιφερειών.
Ολόκληρο το κείμενο της εισήγησης της κ. Γκερέκου, είχε ως εξής:
“Έχω πει ήδη πολλές φορές σε δημόσιες τοποθετήσεις μου, ότι δεν νοείται καμία συζήτηση για θέματα ανάπτυξης, εάν δεν έχουμε λυμένο πρώτα απ’ όλα, το ζήτημα των μεταφορών και των συγκοινωνιών. Ειδικά για την περιοχή των Ιονίων, θεωρώ ότι πρόκειται για θέμα απολύτως κεντρικής σημασίας, δεδομένου ότι συνδέεται αλλά και επηρεάζει την οποιαδήποτε αναπτυξιακή προσπάθεια γίνεται σε τοπικό επίπεδο. Για να μη μακρηγορώ όμως, θα επικεντρωθώ αμέσως σε κάθε έναν από τους τέσσερις άξονες που απαρτίζουν το θέμα της σημερινής μας συζήτησης σε σχέση με την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων.
Λιμενικές Υποδομές: Σε μια νησιωτικη περιφέρεια, αυτονόητα οι λιμενικές υποδομές είναι το «Α» και το «Ω». Ειδικά για να μικρότερα νησιά που δεν έχουν άλλο μέσο συγκοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο, η οικονομιας τους κινείται με βάση την άφιξη και την αναχώρηση του πλοίου. Ο θαλάσσιος τουρισμός ένας από τους πλέον αναγκαίους πόρους για την ανάπτυξη, απαιτεί πρωτίστως ασφαλή και συντηρημένα λιμάνια. Αν εξαιρέσει όμως κανείς τα κεντρικά λιμάνια, τα υπόλοιπα είναι γεγονός ότι έχουν παρατηθεί περίπου στη μοίρα τους… Στην Κέρκυρα το πρόβλημα είναι τεράστιο, μιας και με τη δημιουργία του ΟΛΚΕ, 30 περίπου λιμάνια είναι «ορφανά», δηλαδή δεν έχουν φορέα διαχείρισης. Ένα τέτοιο παράδειγμα, είναι τα Διαπόντια Νησιά, όπου κυριολεκτικά η διαβίωση των κατοίκων εξαρτάται από την άφιξη ή μη των πλοίων. Ευτυχως, πρόσφατα καταφέραμε να εντάξουμε στη δικαιοδοσία του ΟΛΚΕ το λιμάνι της Ερείκουσας, προκειμένου να μη χαθούν 8,5 εκ. ευρώ από κοινοτικά κονδύλια για την κατασκευή του λιμανιού. Είμαστε επίσης σε ένα καλό δρόμο ώστε το ίδιο να συμβεί και με τα αλλά δυο Διαπόντια Νησιά.
Την ίδια στιγμή βέβαια ο ΟΛΚΕ έχει στην αρμοδιότητα του λιμενικές ζώνες, που μόνο κατ’ ευφημισμόν μπορούν να χαρακτηριστούν ως τέτοιες. Αναφέρομαι ιδιαίτερα στην περιοχή της Γαρίτσας και της Σπηλιάς τον όρμο του ΝΑΟΚ, περιοχές για τις οποίες καταβάλλουμε προσπάθειες ώστε να επανέλθουν στην τοπική κοινωνία.
Από το άλλο μέρος όμως, ούτε η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι άμοιρη ευθυνών. Η ίδια επικαλείται βέβαια την έλλειψη πόρων από την κεντρική εξουσία. Η αλήθεια είναι όμως, ότι ακόμη και όταν υπάρχουν οι πόροι, αδυνατεί να προχωρήσει και να ολοκληρώσει έργα. Η μαρίνα στη Σπηλια είναι ακόμη μπλεγμένη στα δίχτυα της γραφειοκρατίας. Ο προσήνεμος μόλος για τα κρουαζιερόπλοια παραμένει ημιτελής εξαιτίας της απένταξης του από τα κοινοτικά προγράμματα. Εκείνο που παρατηρούμε διαχρονικά, είναι μια μετάθεση ευθυνών ανάμεσα στο κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση, για το ποιος θα αναλάβει τη συντήρηση των λιμένων – με μόνους χαμένους φυσικά τους κατοίκους. Τα παραδείγματα είναι και εδώ πολλά: το τουριστικό καταφύγιο στις Μπενίτσες της Κέρκυρας παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης. Κάνεις δεν αναλαμβάνει την ευθύνη, για τη εκβάθυνση και τον καθαρισμό του λιμανιού του Μαθρακίου ή του Αγίου Στεφάνου. Ακόμη ψάχνουμε τον υπεύθυνο φορέα για την ολοκλήρωση της μελέτης του λιμενοβραχίονα των Οθωνών.
Θαλάσσιες μεταφορές: Και εδώ η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή. Η ακτοπλοϊκή σύνδεση της Κέρκυρας με την Ηγουμενίτσα, αλλά και των Παξών υφίσταται συνεχή και ραγδαία υποβάθμιση, επιστρέφοντας σε συνθήκες του 1950: Οι Παξοί χαρακτηρισμένοι ένας από τους ελκυστικότερους τουριστικούς προορισμούς του κόσμου δεν έχουν απευθείας σύνδεση με την Κέρκυρα, αλλά μόνο μέσω Ηγουμενίτσας. Σκεφτείτε τι συνέπειες έχει αυτή η κατάσταση για την ποιότητα ζωής των κάτοικων. Αλλά και το ένα μετά το άλλο, τα πλοία «κλειστού τύπου» αποχωρούν από τη γραμμή. Κι αυτό γιατί δεν αντέχουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό που δημιουργείται από την παράλληλη δρομολόγηση των πλοίων ανοικτού τύπου. Τα ανοικτού τύπου πλοία έχουν μικρότερο αριθμό πληρώματος και μικρότερο κόστος λειτουργίας – πράγμα που τους δίνει τη δυνατότητα να ασκούν προνομιακή τιμολογιακή πολιτική. Το τραγικό της υπόθεσης είναι το πρόβλημα αυτό υφίσταται μόνο στην Κέρκυρα και δεν παρατηρείται σε κανένα από τα υπόλοιπα Ιόνια αλλά και σε κανένα σχεδόν άλλο μέρος στην Ελλάδα.
Η συνέπεια όμως αυτού, είναι να εξανεμίζεται για την τουριστική ανάπτυξη της Κέρκυρας, το πλεονέκτημα που προσφέρει η λειτουργία της Εγνατίας Οδού. Εάν χρειάζεσαι τον ίδιο ή και περισσότερο χρόνο, για να περάσεις από την Ηγουμενίτσα στην Κέρκυρα, όσο χρειάζεσαι για να έρθεις από τη Θεσσαλονίκη στην Ηγουμενίτσα, τότε ποιο το νόημα;
Έχουμε αναλάβει μια σειρά από πρωτοβουλίες με την προηγούμενη ηγεσία, προκειμένου να προχωρήσουμε σε ένα εξορθολογισμό αυτής της κατάστασης. Κύριος στόχος είναι να εφαρμοστεί το Προεδρικό Διάταγμα 177/2000 και θέλουμε κύριε Υπουργέ, να ολοκληρωθεί αυτή η προσπάθεια.
Τιμολογιακή πολιτική: Ξέρουμε ότι είναι πολύ δύσκολο αυτή τη στιγμή, να επιτευχθεί η ίση φορολογική μεταχείριση των κατοίκων του Ιονίου με εκείνων του Αιγαίου. Αλλά μπορούν να γίνουν αρκετά πράγματα. Η αναλογία μεταξύ τιμής εισιτηρίου και ναυτικών μιλιών, είναι πολλαπλάσια στο Ιόνιο σε σχέση με το Αιγαίο. Το Υπουργείο έχει τη δυνατότητα και θα θέλαμε να παρέμβετε προς την κατεύθυνση της διαμόρφωσης της τιμολογιακής πολιτικής. Ας πούμε, για παράδειγμα: είτε να καταργηθεί ο επίναυλος 3% που επιβαρύνει τους κατοίκους και τους επισκέπτες των Ιονίων. Οι ακτοπλοϊκές μας γραμμές, δεν είναι χαρακτηρισμένες ως γραμμές «δημοσίας υπηρεσίας». Μπορούν τουλάχιστον για τους 4 χειμερινούς μήνες να χαρακτηριστούν ως τέτοιες και να επιδοτηθούν από το 3%, που έτσι και αλλιώς εισπράττει το Δημόσιο.
Μεταφορικό Ισοδύναμο: Γνωρίζουμε ήδη ότι στα τέλη Ιανουαρίου του 2012, θα παραδοθεί η έκθεση των συμβούλων στο Υπουργείο Ανάπτυξης για την εφαρμογή του μεταφορικού ισοδύναμου στην Ελληνική ακτοπλοΐα. Μπορούν και πρέπει, να χρησιμοποιηθούν πόροι επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ για ενίσχυση ακτοπλοϊκών δρομολογίων, ειδικά στις άγονες γραμμές. Δεν θα είναι «ελληνική πρωτοτυπία» κάτι τέτοιο, γιατί ήδη χρησιμοποιούνται κοινοτικά κονδύλια για τον εξορθολογισμό του κόστους των ακτοπλοϊκών μεταφορών από άλλες χώρες, όπως για παράδειγμα η Γαλλία και η Πορτογαλία. Κάποια στιγμή πρέπει επιτέλους να σταματήσει η άνιση μεταχείριση των μόνιμων κατοίκων των νησιών στο κόστος της μεταφοράς τους. Και αξίζει να σημειώσει κανείς, ότι επιδοτούνται μέχρι και οι Αστικές Συγκοινωνίες της Αττικής για να παραμένει χαμηλό το κόστος των εισιτηρίων. Είναι δυνατόν να μην προσφέρουμε ισότιμη μεταχείριση στους κατοίκους των νησιών, οι οποίοι, αν μη τι άλλο, προσφέρουν και εθνικό έργο με το να κρατούν ζωντανή τη νησιωτική περιφέρεια της χώρας μας;;
Αερομεταφορές: Εδώ κι αν μιλάμε για το «Α» και το «Ω» της ανάπτυξης και ειδικά της τουριστικής ανάπτυξης των Ιόνιων Νήσων. Πολλά πράγματα μπορούν να γίνουν και από την τοπική αυτοδιοίκηση αλλά και το κράτος. Το αεροδρόμιο της Κέρκυρας, το γνωρίζετε, κινδυνεύει να αποχαρακτηριστεί από διεθνές, επειδή γειτνιάζει με το οδικό δίκτυο. Είναι ένα θέμα το όποιο οφείλει να λύσει η τοπική αυτοδιοίκηση και θα θέλαμε να γνωρίζουμε που βρίσκεται το ζήτημα αυτό.
Θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά η επιδότηση αεροπορικών συνδέσεων με ευρωπαϊκούς προορισμούς, μέσω της συνδιαφήμισης από τα κονδύλια της τουριστικής Προβολής των Δήμων, και της Περιφέρειας Ιόνιων Νήσων. Στόχος φυσικά θα είναι η ουσιαστική προώθηση της τουριστικής ανάπτυξης. Οι ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες είναι αυτές που διεκπεραιώνουν το μεγαλύτερο μέρος του τουριστικού ρεύματος. Πιστεύουμε όμως ότι Κυβέρνηση θα πρέπει να υιοθετήσει μια γενναία μείωση στα τέλη των περιφερειακών αεροδρομίων και την ανάπτυξη σύγχρονων αερολιμενικών υποδομών για να φιλοξενούνται με ασφάλεια, το δυνατόν περισσότερα αεροπλάνα και επισκέπτες.
Υδροπλάνα: Επιτρέψτε μου να το πω, μόνο όσοι ζουν σε νησιά, έχουν καταλάβει πόσο σπουδαία είναι η χρήση τους. Άλλες περιοχές στον κόσμο, με παρόμοια γεωμορφολογία, έχουν υιοθετήσει τη λύση αυτή εδώ και δεκαετίες. Την είχαμε και εμείς στα Ιόνια αλλά εξαιτίας της έλλειψης νομοθετικού πλαισίου, οι εταιρίες εγκατέλειψαν τη χώρα μας. Για τα Ιόνια ίσως είναι αυτή τη στιγμή η πλέον εφικτή λύση για να αποκτήσουν μεταξύ τους τακτική σύνδεση, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη συνοχή τους. Για τα μικρά νησιά τα Υδροπλάνα αποτελούν τη μόνη διέξοδο τους χειμερινούς μήνες, μιας και έχουν τη δυνατότητα να εκτελούν διάφορα είδη πτήσεων, από επιβατικές και μεταφορές προϊόντων, μέχρι αεροδιακομιδές ασθενών και πτήσεις έρευνας και διάσωσης. Είχαμε προχωρήσει την επεξεργασία του νομοθετικού πλαισίου και είχαμε τη διαβεβαίωση πως σύντομα θα κατατεθεί. Θα θέλαμε να γνωρίζουμε που βρίσκεται ακριβώς αυτή τη στιγμή.
Κάνοντας το άθροισμα όλων των παραπάνω, καταλαβαίνει κανείς ότι αν θέλουμε να συζητήσουμε για μια νέα αναπτυξιακή στρατηγική στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, θα πρέπει να ξεκινήσουμε από το θέμα των συγκοινωνιών. Ο τουρισμός εξαρτάται από αυτό. Η διακίνηση προϊόντων του πρωτογενούς τομέα εξαρτάται από αυτό. Το άνοιγμα των «κλειστών οικονομιών» μας, εξαρτάται από αυτό. Η καθημερινότητα και η ποιότητα ζωής των κατοίκων των Ιονίων, εξαρτάται από αυτό. Επομένως δεν μιλάμε για «ένα» από τα προβλήματα – αλλά για «ΤΟ» πρόβλημα της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων. Και για να βρούμε λύσεις, χρειάζεται καλή διάθεση, συνέργειες και ανάληψη πρωτοβουλιών.
Η κεντρική κυβέρνηση έχει τις ευθύνες της αλλά το ίδιο ισχύει και για την Αυτοδιοίκηση – τόσο σε επίπεδο Περιφέρειας, όσο και σε επίπεδο Δήμων. Και σε αυτή τη δύσκολη στιγμή, με τις περιορισμένες δυνατότητες και τους ελάχιστους πόρους, το χειρότερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να «πετάμε ο ένας το μπαλάκι στον άλλον». Εάν «σηκώσουμε όλοι τα χέρια ψηλά», τότε κανείς δεν θα κάνει τίποτε. Και θέλω να ελπίζω ότι κανείς από όλους μας εδώ μέσα σήμερα, δεν έχει αυτό το σκεπτικό, ούτε την πρόθεση να μην ανταποκριθεί στις ευθύνες του.
